2024an Wikikasi izeneko ekimena abiatu genuen, Wikimedia darabilten ikas-egoera libreak egiteko, Talaios Kooperatibarekin batera. 2024an HUHEZI ere bidaide izan genuen. Oraingoan 6. ikas-egoera aurkeztu nahi dizuegu, Badalabekin batera egin duguna: Erronka digitalak. Ikas-egoera guztiz modularra da, digitalizazioak sortzen dituen eztabaida eta arazoen inguruan ikasi eta pertsonen, naturaren eta herrien errespetuan oinarritutako zerbitzu bat sortzea helburu duena. Bidean, Ikusgelako “Erronka Digitalak” bideoekin ikasteko gonbidapena egiten da.

Euskal Herriko historia 100 objektutan lantzeko proiektua abiatu genuen euskarazko Wikipedian, eta dagoeneko martxa bizian da proiektua. Museoekin lanean ari gara argazkiak lortzeko, artikuluak lantzen eta hobetzen ari gara, eta laster aurkeztuko ditugun multimedia proiektu batzuk ere bidean dira. Baina bagenuen hutsune handi bat: objektu horien inguruan hitz egitea Txikipedian. Joan zen astean Zarauzko Oteitza Lizeo Politeknikoko Batxilergoko ikasleek 100 objektu horiek hartu eta, goiz osoko saioan, 48 artikulu landu zituzten, euren irakasleen eta Ikastoletako bideratzaileen laguntzarekin.

Azken urteotan milaka ikaslek lan nabarmena egin dute Txikipedian ia 9.000 artikulu izan ditzagun. Euren irakasleen gidaritzapean, milaka artikulu sortu dituzte, gertuko zein urruneko gaiak azalduz. Zorionez, Txikipedia hezkuntzarako tresna da gaur egun.

Baina ikasleek idatzitako testu horietako askok akatsak dituzte, gramatikan, ortografian edo azalpenari dagokionez. Horregatik Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak Txikipediako artikuluak zuzentzeko lehiaketa abiatu du 2025eko udan, ekainaren 24tik abuztuaren 31ra bitarte.

Txikipediako artikuluak zuzendu, puntuak lortu eta sari ederrak lortu nahi badituzu, hemen duzu lotura: https://eu.wikipedia.org/wiki/Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Txikipedia_zuzendu. Txikipediako irakurleek eskertuko dizute!

EWKEk eta Talaios Kooperatibak bosgarren ikas-egoera argitaratu dugu, “Bideojokoen munduan barneratzen” izenekoa. Etorkizun utopiko edo distopikoak pentsatu, bideojokoekin lotu eta euskaraz dagoen eskaintza aztertzetik abiatzen da ikas-egoera. Game Erauntsiaren laguntzarekin, euskarazko bideojokoen ingurukoak Wikipedian idatzi eta ikasleek aukera izango dute Luanti erabilita euren mundua diseinatzeko.

Hezkuntza eta Wikipedia lotzen dituzten proiektuen topaleku izaten da EduWiki konferentzia. Aurten bere hirugarren edizioa ospatu du maiatzaren 30etik ekainaren 1era, oraingo honetan Bogotan (Kolonbia) eta EWKEko hezkuntza proiektuek ere izan dute lekua bertan.

Azken urteotan aldaketa nabarmena bizi dugu hezkuntzan, eta ikas-egoerak ikasleen konpetentzien inguruan sortutako aldaketa horren lekuko dira. Horregatik, Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak, Talaiosen laguntzarekin eta HUHEZIren aholkularitzarekin Wikimedia darabilten ikas-egoera libreak argitaratzea erabaki dugu. Dagoeneko lehenengo laurak sarean ditugu, zure ikastetxean erabiltzeko prest, Wikikasi deitu dugun ekimenaren parte.

Orain bost urte DBHko ikasleek behar dituzten kontzeptuak Wikipedian lantzen buru-belarri jarri ginen, gure Hezkuntza Programaren baitan. Heziberri curriculum dekretua ikusita, bertan zehar-lerro gisa agertzen ziren emakumeari eta generoari buruzko hainbat kontzeptu. Ez dira, berez, ikasgai zehatz baten parte, baina zerrendan baziren. Eremu hau da gehien hazi dena azken bost urteotan, lehen baino 10 aldiz eduki gehiago baitugu… hala ere, borobildu ezinik gabiltza, gai batzuk lantzeko ezinean.

Egindakoa

Hobetu beharreko artikuluak biltzeko prozesuan 70 elementu aurkitu genituen, han-hemenka. Horietatik 46 egin gabe zeuden. Bai, hau zen proiektua hasi genuenean hutsunerik larriena. Artikuluen batezbestekoa 1.647 bytekoa zen, oso txikia. Gaur egun 17.705 byte dituzte artikuluek, eta soilik bederatzi falta zaizkigu egiteko. Baina hortxe gaude, horiei heltzeko zailtasunekin, orain dela bi urte. Falta diren artikuluak hemen daude, kolore gorriz: https://eu.wikipedia.org/wiki/Atari:Hezkuntza/Emakumea_eta_generoa. Artikulu oso orokorrak dira, baina aukera handiekin, emakume asko zerrendatu eta horien inguruko ezagutza handitzeko aukera ematen digutelako.

Falta dena

Goian aipatutako bederatzi artikulu horiez gain, badira beste bi artikulu garrantzitsu, tamaina ertaina dutenak, baina 30.000 bytetik gora beharko genituzkeenak: emakume eta feminismo. Bi artikuluak Wikipedia guztiek izan beharreko 1.000 artikuluen zerrendaren parte dira. Horiek ere hedatzea, funtsezkoa da guretzat.

Gure hezkuntza proiektua maratoia da, epe luzera begira. Artikuluak hobetu ditugu, pixkanaka, fakultatez fakultate eta wikilarion esfortzuarekin. Bada, ordea, azken sprintean hobetu den eremu bat: gorputz hezkuntza. Fakultate bakarra dago Euskal Herrian gorputz hezkuntzako gaiak lantzeko, Araban dagoen Kirol eta Hezkuntza Fakultatea. Eurekin izan gara proiektuaren hasieratik, kirolen inguruko artikuluak hobetzen saiatzen, baina azken urte honetan artikuluetan egindako hobekuntza nabarmena izan da, kirol olinpiko (ia) guztiak egoera bikainean utzita.

Pausoz pauso

Gorputz Hezkuntza ez da soilik kirola. Jarduera osasuntsuak eta gorputzaren ezagutza ere sartzen dira, anatomiari lotutako gaiekin, adibidez. Horregatik, zaila izan da corpus on bat sortzea eta horrekin aurrera joatea. Sei hilabetero egin dugun egoeraren azterketak grafiko hau eskaini digu:

Argi ikusten denez, artikulurik laburrenak ia desagertu dira, eta 15.000 bytetik gorako artikuluen igoera izugarria izan da azken urtean. Une honetan 20.000 eta 30.000 byte arteko artikuluak dira talderik handiena, hasieran ezinezkoa ematen zuena.

Artikulu txiki ugari zituen eremua zen. Batezbesteko tamaina 4.276 byte zen, eta 16.675 byte da oraintxe. Hau da, ia laukoiztu dugu artikuluen luzera. Kirol ezagun batzuek dute ardura: Futbol eta Olinpiar Jokoak artikuluek 50.000 bytetik gora dute jada, lehen aldiz.

Azken txanpa

Eta zer dugu, bada, egiteke? Une honetan, Wikipedia guztiek izan beharreko 1.000 artikuluen zerrendan eta gure hezkuntza programako zerrendan dauden bost artikulu ditugu borobiltzeke: judo, tabako, muskulu, kirol eta joko. Ez dira errazak, baina lorgarriak. Eta, gainera, Gorputz Hezkuntzak duen aniztasunaren berri ematen dute: kirolak, anatomia eta bizitza osasungarria. Animatuko al zara artikulu hauek hobetzera?