Beste wikilari batzuek Wikimania 2026ko esperientziak eta ekarpenak azaldu dituzten bezala blog honetako azken artikuluetan, neure ekarpena egingo dut hemen. Parisko biltzarraren bezperan jada jarduna egon zen Wikimanian, zenbait “aurre-konferentzia” eta bilkura espezifiko antolatu ziren, eta horietako batean egom nintzen, Commonseko Argazkilarien Aurre-Konferentzian, uztailaren 21ean. Wikimedia Commons delarik Wikipediako multimedia-fitxategien bilduma, bertako material ohikoenaren inguruan (argazkiak) sortutako argazkilari taldearen biltzarra izan zen, egiten duten lehena.

Aurrekonferentzian ikusitako tresna batzuen aipuan zentratuko naiz beraz.

Commons.Gallery

Commons Gallery da Wikimedia Commonseko kategorizaziotik aparteko bilduma ikusgarriak edo gogoangarriak sortzeko tresna bat. Commons-en kategoriak eta galeriak badaude, baina baliabide honekin erabiltzaile batek galbahe batekin aukera zehatz interesgarriak sor ditzake. Taldean egin daiteke gainera, galeria-sortzaileak beste erabiltzaile batzuk gonbidatu baititzake edizioan laguntzera.

Probatzeko, adibide gisa, EWKEren galeria sortzera ausartu naiz, eta bertan jada beste euskal wikilari bat gonbidatu bat. Beste editorerik animatzen bada, esan @Luistxori. Horren barruan, bilduma desberdinak sor daitezke, eta lehena egin dut: eguzki eklipse totalarena. Kategoria ere badugu horretarako, eta oraingoz Commons Gallerykoan bertan sartutako bi irudiak daude soilik, baina agian abuztuaren 12tik aurrera, edukiz ber-hornitu dezakegu. Sortzen diren irudi guztiak, kategoriara; eta haien artean ikusgarrienak, Commons Galleryra.

Galleryko bildumak pertsonalki ere erabil daitezke, eta bertako edukia orri jakin batean modu desberdinetan erakusteko aukera ematen du, kopipegatuz kode lerro batzuk, argazki aukeraketa batekin ilustratzeko edozein gai. Kasu honetan, neure Commons orrian itsatsi dut diapo-pase itxurako bildumatxoa, adibiderako.

Sightglass

Wikimedia Commonsen dauden argazkien irismen estatistikak lortzeko Glamtools izeneko tresna sortan badira erraminta interesgarriak hala nola Glamorous. Baina Sightglass horien aldean irismen handiagokoa dela azaldu zuten konferentzian, eta konputazionalki efikazagoa ere bai.

Sightglassek egiten dizuna, nik ikusi dizkiodan bi funtzio nagusietan laburbilduta, honakoa da:

• Argazki jakin batek epe jakin batean zenbat ikustaldi dituen erakutsi. Irudian, urtebetean Nafarroako kateen irudi honek izandako eraginarena. 4.648 ikustaldi.

• Kategoria jakin bateko argazkien analisia. Berriz ere, urtebeko epean Ttipi-Ttapa tokiko hedabidearen bidez wikipediatu ziren argazkien bilduma analisatu dugu, Images from Ttipi-Ttapa kategoriakoak. Hemen duzue emaitza, urtebetean 122.000 ikustaldi pasa, eta argazki ikusienen zerrenda ere bai.

Aipatzekoa da honaino aipaturiko bi tresna hauek, Sightglass eta Commons Gallery, nagusiki garatzaile baten ekarpena direla: Kevin Payravi, tipo azkar eta sortzailea. Bi tresnei zukua ateratzeko, zure wikipedia erabiltzailearen bidezko OAuth logina egizu.

Beste tresna batzuk

Cammello karga masiboetarako tresna bat da, interesatu zait nola egiten duen kategoria sujerentzia automatikoki

Templ-a-lot argazki askori template jakin berdinak jartzeko. Hala nola Cat-a-lot-ekin kategoria asignazioak taldean egin daitezkeen Commons-en, ba honekin argazki mordoxka bat etiketatu daitezke era gehigarri batean.

Commons Assessment Checker aurkitzeko kategoria jakin batean kalitatezko argazkiak

Tresna eta aldi berean proiektua, Commons DB, eduki libre eta berrerabilgarriak identifikatzeko tresna bat. Commons-en dauden edukiekin entrenatua, eta aldi berean karga berriak egitean haien identifikazio eta balioztapenerako balio dezakeen tresna bat. Babes instituzionala eta lantaldea dituen proiektu bat da, gehiago ikasi behar dut haien inguruan.

Aurrekonferentzian ez, baina Wikimaniako beste saio batean wiki-lagun batek (Izaskun Salazar) aurkitu zuen tresna ere ekarri nahi nuke hona: Depictor. Wikimedia Commonseko edukiei datu egituratuak gehitzeko tresna, gamifikazio elementuak dituena. Hona Piotr Gackowskik egin zuen aurkezpena.

Argazkilaritzaren etorkizuna Commons-en

Honaino, tresnen inguruan hartutako apunteak. Biltzarrari buruz zerbait gehiago esateko, antolatzaileak aipatuko ditut: Commons Photographers User Group delakoa (CPUG), “user group” edo “erabiltzaile talde” bat da Wikipedia mugimenduaren egituraketan hala nola EWKE ere Basque Wikimedians User Group garen.

Hala ere, user group biok maila desberdineko gauzak gara: hemen EWKEk euskarazko Wikipediaren gobernantzan ardura eta erantzukizun zuzenak ditu, eta CPUG-ek ez nonbait Commonsekoan. EWKEk erakundeekin hitzarmenak eta langileak ditu proiektu zehatzetara zuzenduak, eta CPUG gehiago da zaletu talde bat, non orri batean erabiltzaile-izena emanda partaide bilakatzen zaren nonbait. Bestalde, ez nago seguru barne-komunikaziorako zein tresna dituzten CPUGen, kontraste nabaria EWKErekin non webgune hau, elkarteko egiturak, eta Whatsapp eta e-posta kanalak ditugun.

Guztiarekin, boluntario talde sendo bat dira CPUG, argazkilari adituz osatuak (pixkat lekuz kanpo ni, kameratzat telefonoa duen turista) eta euren artean hacker eta garatzaileak ere badira, maila teknikoarekin tresna interesgarriak sortzen ari direnak, eta goiko tresna adibideak horren froga dira.

Eskertzekoa da argazkilari artista eta adituen ekarpena, baina uste dut “argazkilaritza arruntak” edo, neure buruaren kasuan “turistikoa” esango nukeenak, baduela tokia Commonsen ere. Wikipedia erabiltzaile guztien ekarpenekin osatzen da, bakoitzak bere apurra emanez, eta Wikimedia Commons ere bai. Beste post batean kontatu dudana, Tagzania jokoko partehartzaileak eduki-emaile bihurtu ditugula, ekarpen onuragarria izango delakoan nago, adibidez.

Aurrekonferentzian solas tarte bat ere izan zen, nola irudikatu nahi dugun Commons 10 urte barru. Batek ideia interesgarri bat bota zuen: gazteek orain Instagram darabilten bezala erabali dezatela Commons ere. Ez influentzerraren erabilpen propagandistiko hori, baina bai askok egiten duten bestea, norberaren une eta tokien jario sentimentala, memoristikoa eta dokumentala bildumatzeko tokia izan dadila Commons, plataforma libre eta ireki hau. Argazki bildumaren funtzio memoristiko / dokumental hori Flickr batek bete zuen akaso 21. mende hasieran, eta gero Twitter, Facebook, Instagram eta horiek irentsi, liseritu, ordezkatu eta monetizatu dute guztiz. Pentsatu gabe ematen diegu gure argazkien bilduma munstro horiei (Meta, Musk…). Zergatik ez Wikimedia Commonsek hartu funtzio hori?

WikiMania 2026 topaketak ustekabeko lankidetza baten abiapuntu bihurtu dira Euskal WikiEmakumeokentzat. Parisen egindako nazioarteko jardunaldietan, Euskal Wikilariek Ceryl Evans wikilari eta Eiffel Women proiektuaren sustatzaileetako bat ezagutzeko aukera izan zuten. Haren eskutik ezagutu zuten erronka: Eiffel Dorrean omenaldia jasoko duten 72 emakume zientzialarien presentzia indartzea Wikipedian.

Eiffel Dorrean 72 gizonezko zientzialarien izenak daude grabatuak. Dorreari La Dame de Fer (“Burdinazko Dama”) ezizena jaso arren, ez zen emakume bakar bat ere hautatu, ezta Sophie Germain matematikaria ere; nahiz eta haren ikerketek funtsezko ekarpena egin dorrearen egitura metalikoa diseinatzeko beharrezko kalkuluetan.

Horri buelta emateko, 2025ean Anne Hidalgo Parisko alkateak aditu batzorde bat sortu zuen STEM arloko 72 emakume zientzialariren izenak Eiffel Dorrean gehitzeko proposamena lantzeko. Association Femmes & Sciences elkarteak prestatu zuen zerrenda, eta 2026ko urtarrilean eman zen ezagutzera.

Hala ere, izenak aurkeztu zirenean, emakume haietako askok ez zuten Wikipedian merezi zuten presentziarik. Batzuek ez zuten artikulurik ere, eta beste askoren biografiak osatu gabe zeuden. Horixe izan zen Eiffel Women proiektuaren erronka: emakume zientzialari horien ezagutza hizkuntza askotara zabaltzea eta haien artikuluak hobetzea.

Ceryl Evans eta Izaskun Salazar.

Euskal Wikilariek erronkaren berri 2026ko uztailaren 22an izan zuten, WikiManian egon ziren Euskal Wikilarien bidez. Une hartan, Eiffel dorrean egoteko izendapena jaso zuten emakumeetatik 24ek baino ez zuten euskarazko artikulua. Euskal WikiEmakumeok taldekoek berehala erantzun zioten deialdiari, eta astebete eskasean lanean murgildu ziren.
Emaitza ikusgarria izan da: uztailaren 28rako 72 emakume zientzialariek bazuten euskarazko artikulua. Momentuz zerrendako emakume guztiek hiru hizkuntzatan baino ez dituzte artikuluak osorik: frantsesez, ingelesez eta euskaraz.

Lorpen horrek berriro erakusten du euskarazko Wikipediaren komunitateak nazioarteko ekimenetan duen erantzuteko gaitasuna. Komunitate txikia izan arren, elkarlanak eta boluntarioen konpromisoak ahalbidetzen dute denbora gutxian kalitate handiko ekarpenak egitea.

Eiffel Dorrean emakume hauen izenak grabatzea oraindik erakunde ofizialen onarpenaren zain dago. Baina, bien bitartean, haien biografiak dagoeneko irakur daitezke Wikipedian. Eta horretan, Euskal WikiEmakumeok taldeko kideek ere beren alea jarri dute.

Erronka amaitu da, baina helburua ez: emakume zientzialarien ekarpenak ikusgarri egitea eta ezagutza librean duten lekua bermatzen jarraitzea.
https://w.wiki/Swqd :

Jokoa eta aplikazio mugikorra da Tagzania, CodeSyntax euskal enpresak garatua, eta beste hainbat proiektu bezala, Wikipedia eta Wikimedia Commonseko (Wikipediako irudi biltegiko) edukia berrerabiltzeko aukerari esker dabil martxan. Kasu honetan, 2025eko abendutik. Hau sinatzen duena, EWKEko wikipedista eta CodeSyntaxekoa izanda, harro dago orain komunikatzeko Tagzaniatik bertatik mesedea itzultzen hari garela: jokalariek Tagzaniaren bidez proposatzen dituzten tokien argazkiak Wikipedian kargatu ditugu. Oraingoz 4.000 argazki dira, eta jokoa martxan den bitartean, ekarpenak gehitzen jarraituko dugu.

Abendutik funtzioa gehitu genion aplikazioari jokalariek beraiek tokiak proposatu zitzaten, toki jakin batetik in-situ lau argazki geokokatu igoz egin dezaketena. Hori baimentzeko urratsetan, erabiltzaileek CC-BY-SA 4.0 lizentzia onartzen dute esplizituki, eta baldintzetan zehazten da gainera Wikipediara igoko dela edukia. 

Harrezkero, ekarpen horiek pilatzen egon dira, baina apurka-apurka garapena egin dugu, EWKEren laguntza tarteko, bot bat sortzeko eduki hori Wikimedia Commonsekin partekatzeko. Horra emaitza, une honetan, 4.000 argazki pasatxo. Urtarrila-uztaila tarteko karga batzuk falta dira oraindik, baina hemendik aurrera kopurua igoko da jokoa martxan den bitartean jendearen ekarpenekin. Tokiak proposatzeko aukera pixkat ezkutuan dago aplikazioan, baina 300 erabiltzailek aurkitu eta baliatu dute. Horietarik gehienak, dozena bat kenduta, aldez aurretik Wikipediara ekarpenik egin ez duten euskaldunak direla uste dugu. 

Jokalarien toki proposamen bakoitzarentzat web orri bat sortu da Commonsek eta komunitateak jakin dezan nondik sortu diren irudiak, ez direla xisteratik ateratakoak. Adibidez, erabiltzaile hau Alsaziako herri honetan egon zenekoak, edo Akordako sorta (tartean dela Bizkaiko auzo-ikastola zaharra), artikulu honetan ilustraziorako erabili duguna. Ekarpen bakoitza lau argazkikoa da, jokoaren mekanikak hori eskatzen duelako, argazki/ikuspegi aniztasuna pistak emateko jokalariari tokia mapan kokatzeko. Horixe baita Tagzania, Geoguessr moduko bat euskaraz, egunero dosi txikian jokatzeko, toki bat Euskal Herrikoa eta bestea mundukoa.

Munduko ekarpenen geografia hauxe dugu orain artean, mila ekarpenen artean erdiek edo osatua:

Zoom egiten badugu ikusten da mundu hau oso “gertukoa” da, euskal erabiltzaileen ikuspegitik, baina tira, Ushuaian edo Kyoton ere ibili da jendea.

Euskal Herrikoei dagokienez… 

Toki horien artean daude orain arte Wikipedian agerpenik ez duten gauzak, hala nola Antso III.a Handiari monumentua Hondarribian, Neberondo elurzuloa Durangon, Aginaga eta Hoki auzoak Zumarragan eta Sohütan, Tuterako zezen plaza…

Commons-en zerbait falta eta Wikipediako atal horrekin moldatzen ez denarentzat, gonbidapena ere hortxe: jokatu Tagzanian eta aplikaziotik bertatik igo tokiak.

Esploratzeko igotakoak, hemengo barne bilatzailea baliatu dezakezue eta igual agertuko da zuen herria edo…

Euskal Herriko ekarpenen kontzentrazioa akaso beste herrialde batzuekin osa daiteke etorkizun hurbilean, internazionalizazioa baitugu jomugan orain: Tagzania Deutschland, Tagzania Països Catalans, Tagzania USA, batek daki. Puntu honetan, berriz EWKEren laguntza eskertu behar dut, beste wikilari batzuekin Wikimania 2026ra egindako bidaian lagundu zidalako, agian bertsio horiek garatzeko balio dezakeen aurkezpen bat egin ahal izan nuelako panel honetan (bertan aurkezpenaren PDFa ere).

Ekainaren 13an, Euskal Wikilarien topaketa berezia egin genuen Iruñean, gure elkartean lantzen ari garen “Euskal Herriko historia 100 objektutan” proiektuaren harira. Proiektuaren helburua Euskal Herriko historiaren pasarte, garai eta errealitate esanguratsuak objektuen bidez kontatzea da. Horregatik, objektuak ikusi ez ezik, haien testuingurua bertatik bertara ezagutzea ere garrantzitsua iruditzen zaigu. Kulturaz, historiaz eta elkarren arteko solasaldiez gozatzeko aukera paregabea izan zen.

Goiza Nafarroako Museoan hasi genuen. Bertan, bisita gidatuaren ardatza gure “Euskal Herriko historia 100 objektutan” proiektuan txertatutako sei pieza izan ziren: Soalarreko Iruinarria, Irulegiko Eskua, Barskunes txanpona, Bakoren garaipena, Lergako hilarria eta Leireko kutxatila. Objektu horien bidez, gure historiako garai eta errealitate oso desberdinetara hurbiltzeko aukera izan genuen. Horrez gain, museoko beste hainbat pieza eta bildumaren inguruko azalpen interesgarriak ere eskaini zizkigun Oier gidariak. Bere profesionaltasuna, jakintza eta azalpenak emateko gaitasuna nabarmendu nahi ditugu, bisita benetan aberasgarria bihurtu baitzuen.

Nafarroako Museoko bisita amaitu ondoren, egitarauan atsedenaldia eta kafea hartzeko tartea aurreikusita bagenuen ere, denbora ohartu gabe joan zitzaigun eta ez genuen horretarako astirik izan. Beraz, atsedenaldia alde batera utzi eta zuzenean Iruñeko Katedralera abiatu ginen, eguneko bigarren bisita gidatuari ekiteko.

Iruñeko Katedraleko bisita antolatzeko arrazoia gure proiektuan jasota dagoen Iruñeko Lignum Crucis pieza izan zen. Horrela, objektua bere kokaleku naturalean ezagutzeko eta haren historia, esanahia eta testuingurua sakonago ulertzeko aukera izan genuen. Bisita Xabier gidariaren eskutik egin genuen, eta haren profesionaltasuna, ezagutza eta azalpenen kalitatea bikainak izan ziren. Gainera, egun horietan ikusgai zegoen Valentino diseinatzailearen erakusketa bisitatzeko aukera ere izan genuen, jardunaldiari beste interesgune bat gehituz.

Bisitatutako objektuek denbora-lerro zabala osatzen dute: historiaurreko aztarnetatik hasi, erromatarren garaian barrena igaro, Erdi Arora heldu eta ondare erlijiosoaren adibideetara arte. Hala ere, bisitek askoz ere harago eraman gintuzten. Bai Nafarroako Museoan eta bai Iruñeko Katedralean ere, gure ondarearen eta historiaren inguruko beste hainbat pieza, espazio, pasadizo eta xehetasun ezagutzeko aukera izan genuen, gida bikainek eskainitako azalpenen bidez.

Jardunaldian 12 lagunek parte hartu genuen bisita gidatuetan. Talde txikia izan arren, giro aparta izan genuen. Bisitetan zehar galderak, iritziak eta azalpen osagarriak etengabe sortu ziren, eta horrek jardunaldia are aberasgarriago bihurtu zuen. Goiza amaitzeko, 7 lagun elkartu ginen bazkari baten inguruan, ikusitakoak komentatzeko, ideiak trukatzeko eta etorkizuneko ekimenez hitz egiteko.

Horrelako topaketek agerian uzten dute ondarea eta historia ezagutzea ez dela soilik iragana aztertzea: komunitatea sendotzeko, ezagutza partekatzeko eta proiektu kolektiboak elikatzeko aukera ere badira. Eskerrik beroenak parte hartu zenuten guztiei, egun atsegin eta aberasgarri hau posible egiteagatik.

Zazpi objekturen bila abiatu ginen, baina historia, ondarea eta lagunartea aurkitu genituen bidean. Horrelako jardunaldiek gogorarazten digute Wikimedia proiektuetan egiten dugun lana ez dela edukia sortzera mugatzen: ezagutza partekatzeko eta komunitatea eraikitzeko modu bat ere bada. Horregatik, bisitatutako piezak bezain garrantzitsuak izan ziren egun osoan zehar sortutako elkarrizketak, galderak eta topaketak.

Eskerrak eman nahi dizkiegu Nafarroako Museoari eta Iruñeko Katedralari bisitak antolatzeko emandako erraztasunengatik.