Niessen lantegiaren 100 urteko ibilbidea jasotzen duen argazki bilduma eskuragarri daukagu Commons irudi biltegian. Ondarea kudeatzen duten erakundeek lizentzia irekien alde egindako apustuari esker, ohikoak dira azken urteotan honelako ekarpenak. Oraingo honetan ordea, argazkiak igotzeaz gain, itzulpen automatikoari esker argazkien deskripzio-testuak elebitan jarri ahal izan ditugu.

Niessen lantegia

Guillermo Niessen alemaniarrak zabaldu zuen lantegi hau 1914. urtean Errenterian. Etxean erabiltzeko tresna elektromekanikoak ekoizten zituzten, entxufeak, etengailuak, lanpara-euskarriak eta antzeko gailuak. 70. hamarkada bitarte, familia-enpresa izaerari eutsi zion, lehenbizi Errenteriako erdigunean kokatutako lantegian eta ondoren Oiartzunen. 1996. urtean ABB multinazionalaren barruan sartu zen.

Niessen lantegia 1926. urtean. Niessen-bilduma, cc-by-sa

Argazki bilduma

Lantegiaren mendeurrenean, 2014an, hainbat ospakizun-ekitaldi antolatu ziren. Horien artean, lantegiaren bilakaera historikoa jasotzeko ahalegina argazki bilduma bidez. Aranzadi Zientzia Elkartea arduratu zen materiala bildu eta digitalizatzeaz. Guztira 6.000 irudi baino gehiago bildu zituen. Horietako 998 argazki aukeratu eta Niessen bilduma osatu zuen.

Bildumako argazkiak eta bertako informazio guztia jendearen eskura dago GureGipuzkoa webgunearen bitartez. Eduki guztia cc-by-sa lizentziapean dagoenez, Wikipediarekin bateragarriak da. Lizentzia ireki hori baliatu dugu hain zuzen bilduma osoa Commons-en jartzeko. Orain zuzenean txertatu daitezke irudiak Wikipediako artikuluetan.

Hizkuntza-teknologiak

Egindako lana ez da hor geratu ordea. Bildumako irudi guztiek argazkiaren edukia deskribatzen duten gaztelerazko testu laburrak dituzte. Bada, Elhuyar-ekin lankidetzan, gazteleratik euskarara itzuli ditugu testuok itzulpen automatikorako sistema bat erabilita. Sare Neuronaletako Itzulpen Automatikoa (NMT, Neural Machine Translation). Commons-en beraz, euskarazko eta gaztelerazko azalpenekin aurkituko ditugu argazki guztiak.

Ondarearen digitalizazioa, lizentzia libreen erabilera eta hizkuntza-teknologien arteko elkarlan bikaina, gure ustez.

Artikulu honetan, Wikidata ezagutza-basea baliatuz kontsultak eta bistaratzeak nola egin ikusiko dugu. Bi adibide erabiliko ditugu horretarako: lehenbizikoan, Wikipediak gure herri edo auzoari buruz gordetzen duen ondarea bistaratuko dugu mapa batean; bigarrenean berriz, bertsolaritzari emango diogu begiratua, hura kuantitatiboki aztertzeko tresnak erakutsiz.

Humanitate digitalak, konputazio-zientziek eta gizarte zientziek bat egiten duten esparruari deritzo. Azken aldian han eta hemen entzuten hasi garen arren, nahikoa arlo berria da gure artean.

Funtsean, baliabide digital eta teknologikoak baliatuz, giza eta gizarte-zientzietan ohikoak diren azterketa kualitatiboetatik azterketa kuantitatiboetara jausi egiteko aukera ematen du. Eta, kontrako norakoan, gizarte zientziek erronka berriak eskaintzen dizkiete konputazio-zientzian ari diren adituei. Hortxe beraz lankidetzarako abiapuntua.

Artikulu honetan, esan bezala, Humanitate Digitalen baitako bi jarduera proposatuko ditugu: lehenbizikoan, Wikipediak gure herri edo auzoari buruz gordetzen duen ondarea bistaratuko dugu mapa batean, Wikidata datu-basea erabiliz horretarako. Falta diren elementuak identifikatu, eta txango bat eginez, ondareari argazkiak atera eta horiek Wikidatara igoko ditugu. Bigarrenean bertsolaritzari emango diogu begiratua eta hura kuantitatiboki aztertzeko tresnak erakutsiko ditugu. Besteak beste, ondoko eragiketak burutuz: bertsolarien denbora-lerroa osatu, bertsolariak jaiolekuaren arabera kokatu mapan, jaiolekuaren eta garaiaren arabera banatu, generoaren arabera… SPARQL eta Wikidatarekin erraz egin ditzakegu horrelakoak.

Bi proposamenetan, tresna digitalak eta programazio-lengoaiak baliatuko ditugu datuak bistaratu eta ordenatzeko modu berriak sortzeko. Ez beldurrik izan, ez dago informatikan trebatua izan beharrik, pausuz pausu egingo ditugu ariketak.

Gure herriko ondarea bistaratuz eta osatuz

Ondarea gero eta gehiago digitalizatuta dago eta lekuan bertan ez ezik atari digitalen bidez ere kontsulta dezakegu. Tamalez, biltegi digital horiek ez daude elkarren artean konektaturik eta bestela, informazio kopuru erraldoiak oso zaila egiten du edukiak modu eraginkorrean atzitzea. Ez daukagu tresnarik ondare horri forma eman, antolatu eta geure beharretara bistaratu ahal izateko. Jarduera honen helburu nagusia, gure herri(eta)ko ondarea ezagutu eta hura digitalki gorde eta dokumentatzeko pausoak ematea da. Horretarako Wikipedia, Commons eta Wikidata baliabideak erabiliko ditugu. Adibide hau, Wikipedia ikasgelan gidatik hartu eta moldatu dugu.

Wikipedia entziklopedia aske eta digitala da. Gai baten inguruan informazioa behar dugunean sarritan jo ohi dugu bertara. Gure herrietako ondareari buruzko informazioa ere topatu dezakegu bertan. Ariketa gisa, aztertu zure udalerriko artikulua. Ondo osatua al dago? Jasotzen al du eraikin nagusien eta ondarearen berri?

Commons multimedia-biltegia da, bertan gordetzen dira Wikipedian erabiltzen diren irudi, audio, bideo… guztiak. Wikipedian erabili daitezkeen irudiak mugatuak dira, derrigorrez lizentzia askean egon behar dute. Beraz, ikasleek beraiek egindako argazkiak, irudiak, bideoak… igo ditzakete Commons-era baina garbi izanda edonork erabiltzeko baimena ematen ari direla.

Azkenik, Wikidata daukagu. Wikipediako ezagutza bildu nahi duen datu-basea dela esan genezake. Guri dagokigunez, datuak aztertu eta bistaratzeko esakaintzen dituen tresnak interesatzen zaizkigu batik-bat.

Pausoak:

Zabaldu nabigatzailea eta idatzi bertan https://query.wikidata.org/ helbidea. Wikidatan bilaketak egiteko gunea da.

Gure herriko ondarearen mapa osatuko dugu. Mapa orokorra, Wikipediak gure herriari buruz gordetzen dituen elementu guztiekin. “Iragazi” jartzen duen lekuan klik egin eta “Ondarroa” idatziko dugu (bakoitzak aztertu nahi duen herria jar dezala hemen). Ondoren, aplikazioak gomendatzen dituen ezaugarrien artetik, “honako erakunde administratiboan dago” aukeratuko dugu. “Erakutsi” atalean, eskatuko diogu bilatzen dituen elementuen koordenatuak eta irudia erakusteko.

Wikitada datu-basean kontsultak egiteko interfazea

Jarritako adibidean, 15 elementu topatu ditugu. Emaitzak modu ezberdinean bistaratu daitezke, guk “Mapa” aukeratuko dugu.

Datuak bistaratzeko aukera ezberdinak daud

Ondarroako mapan kokaturik agertuko zaizkigu elementu guztiak. Bakoitzean klik egin eta koordenatuak era argazkia ikusiko ditugu.

Adibidea jarraitu eta probak egin. Bistaratu emaitzak modu ezberdinetan: mapa, taula… zein da egokiena gure kasuan inguru hurbileko ondarea aztertzeko?

Behin ondarea bistaratzeko tresna ezagututa, pausu bat aurrera eman eta ekarpenak egiten hasteko moduan gara. Zure inguru hurbila aztertuz gero, seguru elementu bat baino gehiago falta direla. Ekarpenak egin nahi izanez gero, segi ondoko pausoak:

  • Bistaratu herriko ondarea. Aztertu eta identifikatu falta diren edo argazkirik ez duten elementuak.
  • Antolatu txangoa herrian barrena. Argazkiak atera herriko ondareari.
  • Argazkiak aukeratu eta filtratu. Igo hautatutakoak Wikimedia Commons biltegira. Horretarako, jarraitu ondoko gida. Garbi izan, igotako edukia CC-BY-SA lizentzia librean publikatuko dela.
  • Wikida datu-basean txertatu igotako argazkiak. Bi kasu:
    • Itema existitzen ez bada, berria sortu. Horretarako jarraitu ondoko gida.
    • Itema existitzen bada, gehitu argazkia. Jarraitu gida.
  • Aztertu berriro ere herriko ondarea eta egiaztatu gehitutako elementuak agertzen direla.

Jarduera honen bidez, hainbat arlo landuko ditugu: ondarea bistaratzeko kontsultak nola egin, datuak mapan bistaratu, egile eskubideei buruzko alderdiak, ondarearen digitalizazioa eta katalogazioa…

Wikidata datu-basean kontsultak egiten trebatuz hainbat jarduera egin daitezke. Baina, horretarako, SPARQL lengoaia ezagutu eta maneiatu behar da. SPARQL kontsultarako lengoaia da, datu-basean galderak egin eta datuak bistaratzeko ahalmena daukana. Errazena eginda dauden hainbat adibide ikusi, erabili eta moldatzea da:

https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/queries/examples

Begiratu kuantitatiboa bertsolaritzari

Demagun bertsolaritza dugula aztergai eta dauzkagun datuak aztertu eta interpretatu nahi ditugula. Besteak beste, ondoko eragiketak egin nahi genituzke: bertsolarien denbora-lerroa osatu, bertsolariak jaiolekuaren arabera kokatu mapan, jaiolekuaren eta garaiaren arabera banatu, generoaren arabera… SPARQL eta Wikidatarekin erraz egin ditzakegu horrelakoak.

Egin klik ondoko loturetan Wikidata-bilaketak ikusi eta exekutatzeko:

Histropedia

Histropedia denbora lerroak osatzeko baliabide digitala da. Wikipedia eta Wikidatako datuak erabiltzen ditu denbora-lerro interaktiboak sortzeko. Elementu edo gertaeren gainean klik egin eta dagokion Wikipedia artikulura bideratuko gaitu. Oso erraza da Histropedia erabiliz denbora-lerroak sortzea. Guri hemen interesatzen zaiguna, Wikidata SPARQL galderak eginez zuzenean denbora-lerroak sortzeko eskaintzen duen aukera da. Horretarako, ondoko helbidean gure SPARQL galdera idatzi besterik ez dugu egin behar:

http://histropedia.com/showcase/wikidata-viewer.html

Adibide gisa, bertsolarien denbora-lerroa sortuko dugu.

Ondorioak

Wikidata, SPARQL, bistaratzeak… baliteke lehen aldian gainezka egitea guzti honek. Lasai hartu, tresna berri gehienekin bezala, asimilatzeko denbora puxka behar izaten da eta. Gure aldetik, jarraitzen erraza den gomendioa: hutsetik hasi beharrean proba egin azaldutako adibideekin. Moldatu zerbait eta proba egin berriro ere. Berehala konfiantza hartu eta adibideak zeurera moldatzen hasi baietz.

Wikipediaren helburua ezagutza guztia biltzea izanik, tresna hauen bitartez egin ditzakegunak, gure nahien eta imajinazioaren esku daude. Guk gaur hona ekarritakoak adibide txikiak baino ez dira, egin daitekeenaren erakusgarri.

Baliabideak

Euskaraldiaren ospakizunekin bat eginez Idazlezainak egitasmoak ekitaldi berezi bat prestatu du azaroak 26an, 18:30ean Victoria Eugenia Cluben. Donostiako liburuzainek osatutako Literatura unibertsaleko 54 autore liburua aurkeztuko da bertan eta jarraian William Shakespeareren Zeru horren infernuak liburuan oinarritutako errezitaldi musikatua eskainiko dute Joxan Goikoetxea, Olatz Prat eta Iosune Marínek. Errezitatzaile gonbidatu gisa parte hartuko dute baita Juan Garzia, Arantza Urkia eta Aritz Brantonek. Ekitaldia irekia izango eta gonbidapenak antzokiko leihatilan eskuratu ahal izango dira 26an bertan, arratsaldeko 17:00etatik aurrera.

Idazlezainak hitz-joko bat da. Liburuzain liburuak “zaintzen” dituen pertsona da. Baina liburuzainaren lana ez da bakarrik liburuak zaintzea, sortzaileak zaintzea ere bada. Idazlezainak taldeak Wikipedian egiten du hori, sortzaileei buruzko artikuluak idatziz, sarrera horiek gaurkotuta mantenduz eta ahalik eta baliabide gehien eskainiz. 2018ko erronka edo eginkizuna literatura unibertsala izan da. Euskal Wikipediako Hezkuntza Egitasmoarekin bat eginez ari dira Idazlezainak literatura unibertsaleko egileen artikuluak lantzen. Helburua da 12-16 urteko ikasleek Wikipedian kalitatezko artikuluak euskaraz topatzea. Guztira 54 autoreen artikuluak landu dira dagoeneko eta horretarako EIZIEk egindako Literatura Unibertsala bilduma hartu da oinarri. Aurten egindakoa liburu batean jaso eta Literatura unibertsaleko 54 autore ondu dute liburuzainek.

2018an landutako artikuluekin ateratako liburua

 

Egitasmoaren oinarrian, kultura erakundeen arteko elkarlana dago: Donostia Kulturarekin batera Euskal Wikilarien Kultura Elkartea, Euskal Idazleen Elkartea eta Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea ari dira lanean. Horrela gauzatzen ari da Wikiliburutegiak proiektuaren helburua: liburutegiak gordetzen dituzten funtsak ezagutaraztea eta, batez ere, liburuzainen lantaldea sortzea Wikipedian edukiak editatzeko eta beste hizkuntzetan daudenak euskaratzeko. Donostiako Udal Liburutegien Sareko liburuzainekin batera, Koldo Mitxelena Liburutegiko liburuzainak eta HABE Liburutegiko liburuzainak ari dira lanean.

Donostiako Idazlezainak Wikipedian trebatzen. Literatura Unibertsaleko egileei buruzko artikuluak sortzeko prestatzen. Argazkia: Iurre Telleria, cc-by-sa

Idazlezainak hurbilagotik ezagutu edo eta errezitaldiaz gozatu nahi duenak, ez galdu asteleheneko hitzordua.

 

Donostiako Literaktum jaialdiaren baitan eta hirugarren urtez jarraian, Wikipedia lantegia egingo dugu aurten ere: jaialdian parte hartzen ari diren sortzaileei eta hauen obrei buruzko artikuluak sortzeko, hobetzeko eta gaurkotzeko. Azaroak 21ean izango da, asteazkena, 17:30-19:30 artean, Donostiako Alde Zaharreko Haur Liburutegian.

Lantegiari buruzko informazio zehatza Wikiproiektuan bertan topatuko duzue. Aurrez izena ematea ez da beharrezkoa baina bai komenigarria (Wikiproiektuan bertan edo kulturekintza@donostia.eus helbidera idatzita). Norbere ordenagailua eramatea komeni da baita.

Literatur zalea baldin bazara eta Wikipedian editatzen baldin badakizu edo ikasteko gogoz bazaude, apuntatu ondo hitzordua!

  • Non? Donostiako Haur Liburutegian
  • Noiz? Azaroak 21, asteazkena, 17:30-19:30 artean
  • Zer? Literaturari buruzko Wikilantegia

Irailean jokatu zen Wiki Loves Monuments argazki lehiaketa eta datu orokor ikaragarriak utzi dizkigu: 64 herrialdek parte hartu dute aurten eta guztien artean 249.683 argazki berri igo dituzte Commons-era. Monumentu eta ondarearen inguruko argazki libreak guztiak, Wikipedia zein beste edozein lekutan libreki erabili ahal izateko. Euskal Herrian bigarren aldiz parte hartu dugu eta aurreko urteko marka hautsiz, 24 argazkilarik bidalitako 859 argazki jaso ditugu. Ekarpen ederra.

EWKE elkarteak izendatutako epaileak lanean aritu dira bidalitako argazkien aukeraketa egiten. Besteak beste, ondoko kriterioak erabili dituzte argazkiak apartatzeko orduan: kalitate teknikoa; originaltasuna; eta, argazkiaren erabilgarritasuna Wikipedian. 10 argazki izan dira finalerako hautatuak, zuzenean nazioarteko sariketara pasako direnak. Horrez gain, Azkue Fundazioak eskainita, ondoko sariak banatu ditugu:

  • Euskal Herriko argazkirik onena: Ebaki lankidearen Gasteizko Bataila birsortzea. Berak eramango du, Parrot Mambo Fly drona.

Euskal Herriko argazkirik onena (2018): Gasteizko bataila birsortzea. Egilea: Ebaki

  • Bizkaiko argazkirik onena: Igerrak lankidearen Itsas Gane Igerrak. Berarentzat izango da Hero Session waterproof Go-proa.

Bizkaiko argazkirik onena (2018): Itsas Gane Igerrak. Egilea: Igerrak

  • Bilboko argazkirik onena: Ebaki lankidearen Grandes Molinos Vascos. Berarentzat Telefonoarekin argazki eta bideoak egiteko produktu sorta.

Bilboko argazkirik onena (2018): Grandes Molinos Vascos. Egilea: Ebaki

Gainerako argazki finalistak, nazioarteko lehiaketara pasako direnak, hauek izan dira:

Bilar – Sorginaren Txabola- . Egilea: TheKlan

 

Narros jauregia eta olatuak -bodyboard. Egilea: TheKlan

 

Gernika – Jai-Alai frontoia. Egilea: Ebaki

 

Azpiegitura hidraulikoa. Egilea: Igerrak

 

Laudio – Ugarte dorretxea. Egilea: Ebaki

 

Abaroa jauregia edurrez. Egilea: Gara2lla

 

Oñati – Sancti Spiritus Unibertsitatea. Egilea: Ondare Lagunak

 

Lehiaketara aurkeztu diren argazki guztiak ikusteko:

https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Images_from_Wiki_Loves_Monuments_2018_in_the_Basque_Country

Amaitzeko, garrantzitsuena: gure ondarearen testigantza jasotzen duten argazki berri mordoa daukagu hemendik aurrera, Wikipedian edo beste edozein egitasmotan erabiltzeko.

 

  • Oharra: Artikuluan txertatu ditugun argazkiak, sariketan parte hartu duten guztiak bezala, CC-BY-SA 4.0 lizentziapean daude.

Irailarekin batera martxan da Wiki Loves Monuments, mundu-mailako argazki lehiaketarik handiena. 2010ean abiatu zen ekimen honen helburua, monumentu eta ondarearen inguruko argazki libreak jasotzea da, Wikipedia zein beste edozein gunetan libreki erabili ahal izateko.

Iaz ospatu genuen lehen aldiz Euskal Herrian, eta aurten hiru erronka jarri ditugu, hiru sari ezberdinekin.

  • Edizio lehiaketa: 2018an zehar, hilabetero, edizio-lehiaketa ezberdin bat egiten ari gara. Irailean, WikiLovesMonuments lehiaketarekin bat egin eta  Gizateriaren Ondarea da hautatu dugun gaia. Munduko edozein ondareri buruzko artikuluak sortu edo hobetu daitezke. Zerrenda bat ere badaukagu, premia handia duten artikuluekin. Puntuazioa berbera da guztientzat, zerrendako ondarea ondo egotea garrantzitsua da euskal Wikipediaren irakurleentzat. Sariak liburu sorta ezberdinak izango dira, liburu ederrak, zinez.
  • Argazki lehiaketa: mundu-mailako argazki lehiaketan parte hartuko dugu guk ere. Euskal Herrian babestuta dauden eraikin eta ondasunen zerrenda eguneratu dugu 6000 elementu baino gehiagorekin. Horietako asko eta askok ez daukate oraindik argazkirik. Zerrenda guztiak hemen daude. Argazki lehiaketan hiru sari ditugu, Azkue Fundazioak eskainita: Euskal Herriko argazkirik onenari Parrot Mambo Fly drona; Bizkaiko argazkirik onenari Hero Session waterproof Go-proa eta Bilboko argazkirik onenari: Telefonoarekin argazki eta bideoak egiteko produktu sorta.
  • Donejakue bidea Euskal Herrian lehiaketa: Donejakue bideko kultura ondasunen zerrendak atera ditugu eta horiei buruzko artikuluak sustatu nahi ditugu. Lehen puntuko edizio-lehiaketarekin bat egiten du, Donejakue bidea Gizateraren Ondare izendatua dagoelako  eta hilabeteko lehiaketan gai honi buruz egiten diren artikuluak kontabilizatuko dira. Koldo Mitxelena Kulturguneak 10 liburu eder  eskaini ditu lehiaketa honetan parte hartzen duzuenentzat.

Irailaren 1etik 30era egongo da tartea parte-hartzeko eta helbide honetan duzue horretarako behar den informazio guztia: https://eu.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiLovesMonuments_2018

Argazkiak igo, artikuluak idatzi… animatu eta parte hartu! Ea lortzen dugun

gure herri(eta)ko ondasunak hobeto agertzea Wikipedian.

Euskal Herriko argazkirik onena (2017): Egunsentia Gaztelugatxen.jpg Egilea: Ebaki

Bigarren urtez jarraian, UEUren udako ikastaroen baitan,  Wikimedia lantegia antolatu dugu UEU, ALDEE, Hirikilabs eta EWKE elkarteek lankidetzan, . Egun osoko jardunaldi hau ekainak 26an izango da Tabakalerako Hirikilabs laborategian. Goizean zehar hitzaldi eta lantegiak izango dira eta arratsaldez ikasitakoa praktikan jartzeko tartea izango dugu.

Aurtengo saioaren nobedade nagusiak Wikiteka eta Txikipedia egitasmoak izango dira. Wikiteka, lehen eskuko iturriak biltzen dituen liburutegi librea da. Artxibo, Liburutegi eta Dokumentazio Zentroetan dihardutenentzat bereziki interesgarria fondoak bistaratu eta publiko orokorraren esku uzteko. Txikipedia berriz, 8-13 urte bitartekoentzako euskal entziklopedia da, Wikipediaren anaia txikia. Bigarren hezkuntzako ikasleekin lantzeko egokiagoa.

Aurrekoez gain, Wikipedian sakontzeko tailer teknikoak ere antolatu ditugu. Irudi bektorialen lanketa, Wikipediarako bot-ak eta txantiloi automatikoak landuko dira horietan.

Arratsaldez, saio praktikoa burutuko dugu: bertsopaperen eskuizkribuetatik abiatu eta horiek digitalizatu, transkribatu eta Wikimedian jarriko ditugu edonoren eskura. Txirritaren esana geure eginez, gure egileen aipamenak izan daitezen beste laurogei urtian.

Lantegia doakoa da baina aurrez izena eman beharra dago UEUren webgunean, hemen. #ElkarEkin

 

PROGRAMA:

09:30 – 10:00 Harrera eta izen-ematea

10:00 – 11:00 Aurkezpenak:

10:00-10:30 Txikipedia: txikitik erronka

10:30-11:00 XXI. Mendeko liburuzaina: fondo gordeetatik Wikitekara

11:00-11:30 Kafea

11:30-13:30 Tailerrak

  • Txikipedia: 8-13 urte artekoentzako entziklopedia
  • Wikiteka: iturriak bertso-paperentzat
  • Tailer teknikoak
    • Irudi bektorialen (SVG) lanketa
    • Bot-ak eta txantiloi automatikoak

BAZKARIA

15:00 – 18:30 Editatoia eta hackathoia.
Bertsopaperak digitalizatu, Wikitekara igo, argazkiak jarri, artikuluak editatu, informazioa ustiatzeko metodoak baliatu… eta bururatuko zaiguna!

Txikipedia-editatoia: 8-13 urte arteko gaztetxoentzako edukia egokitzen eta sortzen.

18:30 – 19:00 Balorazioa eta aurrera begirakoak.
Emaitzen berri eman elkarri eta balorazio orokorra egin. Wikipedian lanean jarraitzeko gonbidapena eta aurrera begirako proiektuak lotzeko aukera.

Apirila eta maiatza artean, Antigua-Luberri BHIko ikasle talde bat Luberripedia egitasmoan aritu da, Donostiako Antigua auzoari buruzko edukiak sortuz eta Wikipedian zabalduz.

Egitasmoak helburu bikoitza izan du:

  • Wikipediaren funtzionamendua erakutsi eta ikasleak edizioan trebatzea.
  • Auzoari buruzko informazioarekin Wikipedia aberastea.

Tarte horretan, 7 artikulu berri sortu dituzte eta beste 11 osatu eta eguneratu. Horrela, Jakintza Musika Eskola, Txantxarreka gaztetxea, Txorroskilo musika-taldea edo Aizkorri kaleari buruzko artikulu berriak topatu genitzake orain euskal Wikipedian.

Batxilergoko 22 ikasle aritu dira wikilari gisa, Informatika ikasgaiaren baitan Alain Urizar irakasleak gidatuta. Bi orduko formazio-saioa jaso eta handik aurrerakoak beren kasa landu dituzte: gaia aukeratu, erreferentziak bildu, argazkiak atera eta Commons-era igo, txantiloiak txertatu… denetarik!

Wikiproiektuaren berri zehatza eta landutako artikuluak ondoko estekan topatuko dituzue:

https://eu.wikipedia.org/wiki/Wikiproiektu:Luberripedia

Lehenbiziko urtea izanda, esperientzia positiboa izan da oso eta hurrengo urtean jarraipena izango duela espero dugu.

Etorkizuneko wikilariak hemen dira!

Uliako Auzo Elkartearen eta Euskal Wikilarien Kultura Elkartearen arteko lankidetzari esker, wiki-liburu bat aurkeztu dugu gaur Donostian.  Uliako Mintegietako parkeari buruzkoa da liburua, eta bertako txori, zuhaitz eta landareak jasotzen ditu. Mundu mailako Wikimedia erakundearen laguntzari esker lortu da liburua argitaratzea eta Donostiako udal liburutegiei 14 ale oparitu zaizkie.

Uliako Mintegietako parkea oso aberatsa da: 40 espezie zuhaitz eta 40 espezie txori bizi dira hor. Euskal Wikipediak eta Uliako Auzo-Elkarteak lankidetzan eta 2015eko azaroan hasita parkeko espezie horientzako artikuluak osatu genituen. Gainera parkeko 165 argazki igo ditugu Wikipedian erabili ahal izateko.

Parkeko txori, zuhaitz eta landare guztiak orain erraz kontsultatu daitezke, baita QR kodeen bidez parkean bertan telefonoaren bidez ere (2016ko maiatzetik hori). Egindako ahalegin handi horrek saria jaso du orain: artikulu guztiak liburu batean jaso ditugu, egindako lanaren erakusgarri.

Mundu mailan Wikipedia kudeatzen duen Wikimedia erakundeak diru-laguntza eman du proiektu honetan erabili den metodologia eredugarria gizartean zabaltzeko. Egin dugun lana zabaldu nahi dugu, antzeko egitasmoak sortu daitezen. Wikimediak eman duen diru-laguntzari esker Donostiako 14 liburutegiei oparitzen diegu egindako lana hiritarren artean hobeto zabaltzeko.

Helburu bikoitza lortu dugu proiektu honetan:

  1. Euskarazko Wikipedian 90 artikulu sortu edo osatu ditugu.

  2. Ia 400 orrialde dituen liburu dotore bat argitaratu dugu parkearen natur aberastasuna ondo ilustratzen duena. Ederra da liburua. 89 artikulu biltzen ditu 362 orrialdetan.

Liburuan hutsunerik nabaritzen baduzu… zuzendu edo osatu Wikipediako artikulu horiek. Eta horrela, geroago, liburuaren bertsio berri hobe bat egin ahal izango dugu!

Ezin ditugu aipatu gabe utzi liburua egin ahal izateko parte hartze nabarmena izan duten elkarteak eta pertsonak:

  1. Wikimedia,

  2. Euskal Wikilarien Kultur Elkartea

  3. Uliako Auzo Elkartea,

  4. Donostiako udal liburutegiak, proiektuan sinistu zutelako eta eskaera egin zutelako

  5. Uliako Lorebaratzak, hackathoia antolatzen lagundu zutelako

  6. SEO birds Donostia, pareko hegaztiak zeintzuk ziren aztertu zutelako

  7. Antton Larretxao, parkeko arima eta ur biltegien zaindaria delako.

Liburua ikusi eta pdf-an deskargatuz nahi izanez gero, sakatu hemen.

PediaPress bitartez ale bat(zuk) eskatu nahi izanez gero, hemen.

Liburua argitaratu dugu baina Wikiproiektuak bizirik jarraitzen du, eguneratu eta osatzen lagun dezakezu: Uliako mintegietako Parkea.

Liburuaren azalean Erregetxo txoria jarri dugu (asfalto gainean). SEO-BIrds-Donostiako elkartekoek horrela esaten baitigute: “Aipagarria da Erregetxo bekainzuria, guretzat parkeko enblematzat, parkeko ikurtzat hartu beharko zena; bera txikia, bitxia eta geldiezina baita, Uliako Mintegi/Lorategia den bezalakoxea.”

Euskararen Egunaren ospakizunekin bat eginez, Idazlezainak egitasmoa jendaurrean erakusteko ekitaldi berezi bat egingo da abenduaren 4an 19:00etan Donostian, Victoria Eugenia Club aretoan. Ana Malagon eta Iban Zaldua idazleek hitzaldi solasaldi bat egingo dute literatura, bibliotekak eta Internet gaien inguruan. Wikiliburutegiak proiektuaren erakusketa interaktiboa ere aurkeztuko da. Erakusketa ibiltari hau Durangoko azokan egongo da datorren abenduaren 8an Kabi@ gunean eta 2018an kultur etxeetan eta liburutegietan ibiliko da. Azkenik, Donostiako liburuzainek egindako lanaren ekarpena azalduko dute. Ekitaldi irekia izango da, baina Victoria Eugeniako leihatilan jaso behar dira gonbidapenak egunean bertan arratsaldeko 17:00etatik aurrera.

Idazlezain taldea asteroko lansaioari ekin aurretik

Euskal idazleei buruzko artikuluak sortzea, gaurkotzea, hobetzea eta ahalik eta hizkuntza gehienetara itzultzea da Idazlezainak proiektuaren xedea. Liburutegiek, zerbitzu publiko gisa, tokiko egileak (idazleak, ilustratzaileak, artistak…) babesteko eta sustatzeko bokazioa dute, haiek baitira gertaera literarioen muina eta iturburua. Egitasmo honetan, liburuzainek, liburuak zaintzeaz gain, idazleak ere zaintzen dituzte Wikipedian, haien artikuluak sortuz, gaurkotuta mantenduz eta ahalik eta hizkuntza gehienetan eskainiz.

Egitasmo honetan Donostia Kulturarekin batera Euskal Wikilarien Kultura Elkartea eta Euskal Idazleen Elkartea ibili dira. Edukien sorrerari dagokionez, Donostia Kulturako liburuzainak, Koldo Mitxelena Liburutegiko liburuzainak eta HABEko liburuzainak elkarlanean aritu dira.